اگر قصد تحصیل در ترکیه را دارید، قبل از انتخاب دانشگاه باید با شرایط پذیرش، آزمون TR-YÖS یا SAT، هزینه تحصیل، هزینه زندگی، بورسیههای تحصیلی، مدارک موردنیاز، تحصیل بدون آزمون، تحصیل به زبان انگلیسی و مراحل دریافت ویزای دانشجویی آشنا شوید. سیستم آموزش عالی ترکیه با بیش از 200 دانشگاه دولتی و خصوصی، امکان تحصیل در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری را در طیف گستردهای از رشتهها فراهم کرده است. همچنین ارائه برنامههای آموزشی به زبان انگلیسی، فرصتهای متنوع بورسیه و نزدیکی فرهنگی و جغرافیایی به ایران، این کشور را به گزینهای استراتژیک برای ادامه تحصیل تبدیل کرده است. در این راهنمای جامع از وب سایت آموزشگاه دیار دانش، تمام اطلاعات مورد نیاز برای تحصیل در دانشگاههای دولتی و خصوصی ترکیه، از مقطع کارشناسی تا دکتری، همراه با بررسی شهریه دانشگاهها، بهترین شهرهای دانشجویی و نکات مهم برای دانشجویان ایرانی ارائه شده است تا بتوانید با آگاهی کامل بهترین مسیر را انتخاب کنید.
اشتباهات رایج ایرانیها هنگام اقدام برای تحصیل در ترکیه
بیشتر متقاضیان تصور میکنند تنها شرط پذیرش در دانشگاههای ترکیه داشتن مدرک دیپلم یا مدرک زبان است، اما در عمل بسیاری از درخواستها به دلیل انتخاب نادرست دانشگاه یا بی توجهی به شرایط اختصاصی هر دانشگاه رد میشود. از رایجترین اشتباهات میتوان به انتخاب دانشگاه بدون بررسی اعتبار مدرک، اقدام دیرهنگام برای ثبت نام، آماده نکردن ترجمه رسمی مدارک، نداشتن برنامه مالی برای پرداخت شهریه و هزینههای زندگی و همچنین بیتوجهی به مهلت ثبت نام آزمون TR-YÖS اشاره کرد. اگر قبل از ارسال درخواست، شرایط هر دانشگاه را به صورت جداگانه بررسی کنید، احتمال موفقیت شما به مراتب بیشتر خواهد بود.
دانشگاه دولتی یا خصوصی؟ کدام انتخاب بهتری است؟
یکی از سوالات رایج متقاضیان، انتخاب بین دانشگاههای دولتی و خصوصی ترکیه است. پاسخ این سوال به بودجه، معدل، هدف تحصیلی و شرایط پذیرش بستگی دارد.
| دانشگاه دولتی | دانشگاه خصوصی |
|---|---|
| شهریه کمتر | شهریه بیشتر |
| رقابت بالا | پذیرش آسانتر |
| معمولاً نیاز به TR-YÖS | در بسیاری از موارد بدون آزمون |
| ظرفیت محدود | ظرفیت بیشتر |
| مناسب افراد با بودجه محدود | مناسب افرادی که سرعت پذیرش برایشان مهم است |
اگر معدل بالایی دارید و قصد کاهش هزینهها را دارید، دانشگاههای دولتی گزینه مناسبتری هستند. اما اگر زمان برای شما اهمیت بیشتری دارد یا نمیخواهید در آزمون ورودی شرکت کنید، دانشگاههای خصوصی میتوانند انتخاب بهتری باشند.
آیا تحصیل در ترکیه بهتر است یا آلمان؟
این یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران است.
| ترکیه | آلمان |
|---|---|
| پذیرش سریعتر | پذیرش دشوارتر |
| هزینه زندگی کمتر | هزینه زندگی بیشتر |
| فاصله نزدیک به ایران | فاصله بیشتر |
| دانشگاههای انگلیسی و ترکی | بیشتر آلمانی و انگلیسی |
| دریافت ویزا معمولاً سریعتر | فرآیند ویزا طولانیتر |
اگر هدف شما ورود سریعتر به دانشگاه و هزینه کمتر است، ترکیه گزینه مناسبی محسوب میشود. اما اگر قصد اقامت بلند مدت در اروپا و تحصیل تقریباً رایگان را دارید، آلمان میتواند انتخاب بهتری باشد.
آیا تحصیل در ترکیه بهتر است یا ایتالیا؟
اگر معیار شما دریافت بورسیه و ادامه تحصیل در اتحادیه اروپا باشد، ایتالیا معمولاً گزینه جذابتری است. اما برای افرادی که به دنبال پذیرش سریع، نزدیکی به ایران و فرآیند سادهتر هستند، ترکیه انتخاب راحتتری خواهد بود.
آیا تحصیل در ترکیه بهتر است یا قبرس؟
دانشگاههای قبرس معمولاً فرآیند پذیرش سادهای دارند، اما اعتبار دانشگاههای برتر ترکیه در رتبهبندیهای جهانی بالاتر است و تنوع رشته و دانشگاه نیز بیشتر است. اگر قصد ادامه تحصیل یا اشتغال بینالمللی دارید، دانشگاههای معتبر ترکیه معمولاً انتخاب قویتری هستند.
قبل از انتخاب دانشگاه این ۷ سوال را از خودتان بپرسید:
- بودجه سالانه من چقدر است؟
- میخواهم به زبان انگلیسی تحصیل کنم یا ترکی؟
- امکان شرکت در آزمون TR-YÖS را دارم؟
- بعد از فارغ التحصیلی قصد مهاجرت به کشور دیگری را دارم؟
- دانشگاه موردنظر مورد تأیید وزارت علوم یا وزارت بهداشت ایران هست؟
- هزینه زندگی در شهر مقصد را بررسی کردهام؟
- امکان دریافت بورسیه برای من وجود دارد؟
چرا ترکیه را برای تحصیل انتخاب کنیم؟
- ترکیه دارای بیش از 200 دانشگاه است که برخی از آنها در رتبه بندیهای جهانی جایگاه ویژهای دارند، مانند دانشگاه استانبول، دانشگاه بیلکنت و دانشگاه حاجت تپه.
- تحصیل و زندگی در ترکیه به مراتب ارزانتر از کشورهای اروپایی و آمریکایی است. شهریه دانشگاههای دولتی ترکیه برای دانشجویان بین المللی معمولاً بین 500 تا 2000 دلار در سال است و هزینه زندگی نیز به طور میانگین بین 400 تا 700 دلار در ماه میباشد.
- بسیاری از دانشگاههای ترکیه دورههای خود را به زبان انگلیسی ارائه میدهند، به ویژه تحصیل پزشکی در ترکیه ،رشتههای مهندسی، پزشکی و مدیریت. این ویژگی برای دانشجویانی که با زبان ترکی آشنایی ندارند، بسیار جذاب است.
- ترکیه به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، ترکیبی از فرهنگهای آسیایی و اروپایی را ارائه میدهد. این تنوع فرهنگی محیطی منحصر به فرد برای زندگی و تحصیل ایجاد میکند.
- دولت ترکیه و بسیاری از دانشگاهها، بورسیههای جذابی برای دانشجویان بین المللی در نظر گرفتهاند که میتواند هزینه تحصیل و زندگی را به شدت کاهش دهد.
شرایط پذیرش در دانشگاههای ترکیه
برای پذیرش در دانشگاههای ترکیه، متقاضیان باید شرایط زیر را فراهم کنند.
- مدرک تحصیلی دیپلم دبیرستان یا معادل آن برای دورههای کارشناسی، و مدرک کارشناسی برای مقاطع بالاتر.
- برخی از دانشگاهها نیازمند شرکت در آزمون یوس (آزمون ورودی برای دانشجویان خارجی) یا SAT هستند.
- ارائه مدرک زبان انگلیسی (TOEFL/IELTS) برای دورههای انگلیسی زبان و مدرک زبان ترکی تومر برای دورههای ترکی زبان.
- ریز نمرات و ترجمه رسمی مدارک که باید به زبان انگلیسی یا ترکی ترجمه شوند.
شرایط تحصیل در ترکیه در مقاطع مختلف
تحصیل در دانشگاههای ترکیه تفاوت چندانی با تحصیل در کشورهای اروپایی ندارد. تحصیل در این کشور در سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکترا ارائه میگردد. برخی از دانشگاههای ترکیه برنامه آموزشی خود را تنها به زبان ترکی، یا انگلیسی یا هر دو زبان ارائه میدهند.
تحصیل در مقطع کارشناسی در ترکیه
اگر چنانچه قصد دارید برای تحصیل در مقطع کارشناسی در ترکیه اقدام نمایید لازم است از دبیرستان فارغ التحصیل شده باشید یا در حال فارغ التحصیل شدن باشید. بهتر است بدانید که شرایط هر دانشگاه برای تحصیل در مقطع کارشناسی و تحصیل در ترکیه با مدرک دیپلم با دانشگاه دیگر متفاوت است. اگر قصد تحصیل در این مقطع را دارید، بهتر است شرایط و ضوابط ویژه هر رشته و دانشگاهها را بدانید.
تحصیل در مقطع تحصیلات تکمیلی در ترکیه
تحصیل در مقطع تکمیلی یکی از پرتقاضا ترین موارد برای ایرانیان در ترکیه میباشد چرا که غالب دانشجویان پس از اتمام دوره کارشناسی، علاقه و تمایل بسیاری به تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در ترکیه را دارند زیرا از این طریق میتوانند بواسطه دریافت مدرک تحصیلی بین المللی، فرصت تحصیل در کشورهای اروپایی را داشته باشند. اگر قصد تحصیل در این مقطع را دارید، بهتر است شرایط و ضوابط ویژه هر رشته و دانشگاهها را بدانید.

هزینههای تحصیل در دانشگاههای دولتی ترکیه
- مقطع کارشناسی: حدود 500 تا 2,000 دلار در سال
- رشتههای مهندسی و علوم پایه: حدود 1,000 تا 3,000 دلار در سال
- رشتههای علوم انسانی و اجتماعی: حدود 500 تا 2,000 دلار در سال
- رشتههای پزشکی و دندانپزشکی: حدود 3,000 تا 8,000 دلار در سال
| رشته تحصیلی | شهریه سالانه |
|---|---|
| علوم انسانی و اجتماعی | 500 تا 2,000 دلار |
| مهندسی و علوم پایه | 1,000 تا 3,000 دلار |
| پزشکی | 3,000 تا 8,000 دلار |
| دندانپزشکی | 3,500 تا 8,000 دلار |
| داروسازی | 2,500 تا 6,000 دلار |
هزینه های تحصیل در دانشگاههای خصوصی ترکیه
-
رشتههای مهندسی و علوم پایه: حدود 5,000 تا 20,000 دلار در سال
- رشتههای علوم انسانی و اجتماعی: حدود 4,000 تا 15,000 دلار در سال
- رشتههای پزشکی و دندانپزشکی: حدود 15,000 تا 30,000 دلار در سال
| رشته تحصیلی | شهریه سالانه |
|---|---|
| علوم انسانی و اجتماعی | 4,000 تا 15,000 دلار |
| مهندسی و علوم پایه | 5,000 تا 20,000 دلار |
| پزشکی | 15,000 تا 30,000 دلار |
| دندانپزشکی | 12,000 تا 25,000 دلار |
| داروسازی | 8,000 تا 20,000 دلار |
هزینههای زندگی دانشجویی در ترکیه
- اجاره مسکن: 150 تا 300 دلار در ماه
- غذا و خوراک: 150 تا 200 دلار در ماه
- حملونقل عمومی: 20 تا 50 دلار در ماه
- بیمه درمانی: 100 تا 200 دلار در سال
| نوع هزینه | میانگین هزینه ماهانه |
|---|---|
| اجاره خوابگاه دانشجویی | 100 تا 300 دلار |
| اجاره آپارتمان | 250 تا 700 دلار |
| غذا و خوراک | 150 تا 300 دلار |
| حملونقل عمومی | 20 تا 50 دلار |
| اینترنت و تلفن | 10 تا 30 دلار |
| قبوض و خدمات شهری | 30 تا 80 دلار |
هزینه های زندگی در شهرهای مختلف ترکیه
در شهرهایی همچون استانبول، آنکارا، ازمیر، آنتالیا و... میزان هزینه زندگی ماهانه بر اساس فاکتورهای مختلفی برآورد میشود.
| شهر | هزینه زندگی ماهانه |
|---|---|
| استانبول | 600 تا 1,200 دلار |
| آنکارا | 450 تا 900 دلار |
| ازمیر | 500 تا 950 دلار |
| آنتالیا | 500 تا 1,000 دلار |
| اسکیشهر | 400 تا 800 دلار |
آشنایی با بورسیههای تحصیلی در ترکیه
بورسیههای تحصیلی ترکیه یکی از جذابترین امکانات برای دانشجویان بین المللی است. برخی از مشهورترین بورسیهها عبارتند از:
- بورسیه دولتی ترکیه یا بورسلاری ترکیه (Türkiye Scholarships): شامل شهریه رایگان، خوابگاه، کمک هزینه ماهیانه و بیمه درمانی است.
- بورسیه دانشگاهی: بسیاری از دانشگاههای ترکیه، بورسیههای داخلی ارائه میدهند.
- بورسیه تحقیقاتی: برای دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی و محققان.

زندگی دانشجویی در ترکیه
زندگی دانشجویی در ترکیه را میتوان در سه بخش خوابگاههای دانشجویی، فرهنگ و تفریحات و سیستم حمل و نقل بررسی نمود.
- خوابگاههای دانشجویی
دانشگاههای ترکیه خوابگاههایی با امکانات مناسب و هزینههای مقرون بهصرفه ارائه میدهند. همچنین، گزینه اجاره آپارتمان برای دانشجویانی که حریم خصوصی بیشتری میخواهند، در دسترس است.
- فرهنگ و تفریحات
زندگی در ترکیه فرصتی برای تجربه فرهنگهای متنوع، غذاهای خوشمزه و بازدید از مکانهای تاریخی فراهم میکند. شهرهایی مانند استانبول، آنکارا و ازمیر پر از جاذبههای گردشگری و تفریحی هستند.
- شبکه حملونقل گسترده
سیستم حملونقل عمومی ترکیه، از جمله مترو، اتوبوس و تاکسی، امکان دسترسی آسان به تمامی نقاط شهر را برای دانشجویان فراهم میکند.
نحوه اقدام برای تحصیل در ترکیه
-
انتخاب دانشگاه و رشته با توجه به علایق و شرایط
-
جمع آوری مدارک موردنیاز مانند مدرک تحصیلی، ریز نمرات، مدرک زبان و توصیه نامهها
-
شرکت در آزمونهای ورودی مانند TR-YÖS یا SAT
-
ثبتنام آنلاین از طریق پورتال آنلاین دانشگاه
-
دریافت ویزای دانشجویی پس از پذیرش
دانشگاه های ترکیه بدون آزمون
یکی از مزایای تحصیل در ترکیه، وجود دانشگاههایی است که پذیرش دانشجو را بدون نیاز به آزمونهایی مانند TR-YÖS یا SAT ارائه میدهند. این دانشگاهها به جای آزمون ورودی، بر اساس مدارک تحصیلی و سوابق آموزشی دانشجویان تصمیم گیری میکنند. شایان ذکر است که تحصیل در ترکیه بدون آزمون از جمله مواردی است که همواره مورد توجه دانشجویان بین المللی واقع میشود.
-
دانشگاههای خصوصی
اکثر دانشگاههای خصوصی ترکیه پذیرش دانشجویان بین المللی را بدون آزمون ارائه میدهند. برخی از این دانشگاهها عبارتند از:
- دانشگاه کوچ
- دانشگاه یدی تپه
- دانشگاه باشکنت
-
برخی دانشگاههای دولتی
برخی دانشگاههای دولتی نیز برای دانشجویان بینالمللی فرآیند پذیرش سادهتری دارند. اگرچه بیشتر دانشگاههای دولتی ترکیه برای پذیرش دانشجویان بینالمللی به نمره آزمون TR-YÖS یا SAT نیاز دارند، اما برخی دانشگاهها در رشتههای خاص یا در صورت وجود ظرفیت خالی، امکان پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی را نیز فراهم میکنند. از جمله این دانشگاهها میتوان به دانشگاه استانبول، دانشگاه آنکارا، دانشگاه قاضی، دانشگاه اژه و دانشگاه سلیمان دمیرل اشاره کرد. با این حال، شرایط پذیرش هر دانشگاه در هر سال تحصیلی متفاوت است و لازم است متقاضیان آخرین اطلاعیههای دانشگاه موردنظر را بررسی کنند.

تحصیل در ترکیه بدون مدرک زبان
برخی از دانشگاههای ترکیه نمره آیلتس را نمیخواهند این امر در صورتی است که فرد از تسلط نسبی به زبان انگلیسی برخوردار باشد. از این رو لازم است پیش ار ارسال درخواست دانشگاه مد نظر خود را بررسی نمایید زیرا در مقاطع مختلف، شرایط متفاوتی در دانشگاهها وجود دارد. برخی از دانشگاههایی که در دوره تحصیلی نیازی به آیلتس ندارند عبارتند از:
- دانشگاه مدیپول
- دانشگاه باهچه شهیر
- دانشگاه آیدین استانبول
- دانشگاه باشکنت
- دانشگاه بیلکنت
تحصیل در ترکیه به زبان انگلیسی
بیش از 90 درصد دانشگاه های کشور ترکیه علاوه بر تدریس و آموزش به زبان ترکی استانبولی ، زبان انگلیسی را نیز تدریس می کنند. کسانی که به زبان انگلیسی تسلط دارند ، میتوانند تحصیل به زبان انگلیسی را در هر دانشگاه انتخاب کنند.
نکته مهم درمورد تحصیل به زبان انگلیسی این است که شهریه تحصیل به زبان انگلیسی حدودا 10 الی 15 درصد بالاتر از تحصیل به زبان ترکی استانبولی می باشد.
برای تحصیل به زبان انگلیسی در ترکیه لازم است حتما مدرک آزمون تافل یا آزمون آیلتس را به دانشگاه ارائه دهید که در غیر این صورت می بایستی که در آزمون تعیین سطح زبان دانشگاهی که در آن پذیرفته شده اید شرکت نمایید .
در صورت رد شدن از آزمون تعیین سطح زبان خود دانشگاه نیز جای هیچ نگرانی نیست چرا که می توانید در دوره زبان دانشگاه شرکت کنید و از سال دوم، تحصیل خود را آغاز نمایید.
شرایط سنی تحصیل در ترکیه
بسیاری از دانشگاه های خصوصی و دولتی کشور ترکیه برایشان شرایط سنی اهمیتی ندارد اما در این بین دانشگاه هایی نیز وجود دارند که شرایط سنی دانشجو برایشان حائز اهمیت می باشد که در نهایت نتیجه میگیریم قبل از اینکه بخواهیم در دانشگاهی اقدام به ثبت نام نماییم می بایستی که از شرایط آن دانشگاه اطلاعات کسب کنیم و سپس اقدام کنیم.
سوالات متداول
1. آیا تحصیل در ترکیه بدون آزمون امکانپذیر است؟
بله، بسیاری از دانشگاههای خصوصی و برخی دانشگاههای دولتی ترکیه بر اساس سوابق تحصیلی دانشجو و بدون آزمون YÖS یا SAT پذیرش ارائه میکنند.
2. هزینه تحصیل در ترکیه چقدر است؟
هزینه تحصیل به نوع دانشگاه، رشته و مقطع تحصیلی بستگی دارد. دانشگاههای دولتی شهریه کمتری نسبت به دانشگاههای خصوصی دارند.
3. آیا برای تحصیل در ترکیه مدرک زبان الزامی است؟
خیر، برخی دانشگاهها بدون مدرک زبان نیز پذیرش میدهند و دانشجو میتواند در آزمون تعیین سطح یا دوره آمادگی زبان شرکت کند.
4. آیا امکان دریافت بورسیه تحصیلی در ترکیه وجود دارد؟
بله، دولت ترکیه و بسیاری از دانشگاهها بورسیههای متنوعی برای دانشجویان بینالمللی ارائه میکنند.
5. آیا دانشگاه استانبول برای کارشناسی آزمون ورودی دارد؟
بله، پذیرش در مقطع کارشناسی دانشگاه استانبول معمولاً نیازمند قبولی در آزمون ورودی است، اما در مقاطع تحصیلات تکمیلی شرایط متفاوتی وجود دارد.
۶. آیا امکان دریافت بورسیه تحصیلی در ترکیه وجود دارد؟
بله. دانشجویان بینالمللی میتوانند برای بورسیه دولتی Türkiye Scholarships یا بورسیههای اختصاصی دانشگاهها اقدام کنند.
۷. آیا میتوان به زبان انگلیسی در ترکیه تحصیل کرد؟
بله. بسیاری از دانشگاههای ترکیه رشتههای مختلف را به زبان انگلیسی، بهویژه در حوزههای پزشکی، مهندسی و مدیریت ارائه میکنند.
۸. بهترین شهرهای ترکیه برای تحصیل کداماند؟
استانبول، آنکارا، ازمیر، اسکیشهر و آنتالیا از محبوبترین شهرهای دانشجویی ترکیه هستند و هرکدام از نظر هزینه زندگی، امکانات و دانشگاهها شرایط متفاوتی دارند.
۹. آیا دانشجویان بینالمللی اجازه کار در ترکیه دارند؟
بسته به مقطع تحصیلی و قوانین جاری، امکان دریافت مجوز کار برای برخی دانشجویان بینالمللی وجود دارد.
۱۰. برای اخذ پذیرش از دانشگاههای ترکیه چه مدارکی لازم است؟
معمولاً مدرک تحصیلی، ریز نمرات، پاسپورت، عکس، مدرک زبان (در صورت نیاز) و ترجمه رسمی مدارک از مهمترین مدارک موردنیاز هستند.


